O “Manuscrito Guerra”, fundamental para a música barroca, é un dos tesouros ocultos de Compostela


images“O Manuscrito Guerra é un dos tesouros ocultos máis valiosos da ciade de Santiago”, afirmou onte nos “Luns do Ateneo” o musicólogo Manuel Vilas. O documento atópase na Biblioteca Xeral da Universidade de Santiago de Compostela e un dos máis importantes manuscritos musicales, funamental para coñecer a música laica barroca. Manuel Vila, arpista santiagués de brilante traxectoria internacional, impulsor do certamen “Vía Stellae” que xa leva nove edicións, foi presentado polo ateneista José Luís Fernández e por Pilar Sampedro.

O “Manuscrito Guerra” toma este nome por estar copiado por José Miguel de Guerra (1646–1722), copista de la Real Capilla de Carlos II dende 1677 hasta pouco despois de 1680. Este importante documento ofrecenos unha fonte fundamental e de capital importancia para o coñecemento da música vocal profana española da segunda metade do século XVII.

Segundo Manuel Vilas, esta colección de tonadas foi descuberta fai poucos anos por Álvaro Torrente e Pablo Rodríguez, musicólogos que publicarían en 1998 un magnífico artículo no “Journal of the Musical Association” donde fan un profundo estudio do seu contido. Está este manuscrito formado por 111 folios que conteñen 100 pezas anónimas, todas elas para voz solista e acompañamento continuo, excepto dúas pezas a dúas voces.

O copista omiteu o nome dos seus autores; sen embargo, algunhas destas pezas aparecen noutros manuscritos onde sí consta o nome do autor.

Polo tanto, cotexando estas outras fontes, podense atribuir algunhas destas pezas a Juan Hidalgo, José Marín, Juan de Navas, Cristóbal Galán, Juan Del Vado e Matías Ruiz, o que significa decir que este manuscrito é unha antoloxía das mellores obras compostas polos músicos máis renombrados de España na segunda metade do século XVII.

O manuscrito da USC carece de data e dedicatoria, o que dificulta a sua datación; sen embargo, no primeiro folio podemos leer: “Joseph Myguel de Gerrª . Escriptor de la R. Capillª de su majestad escrivio este libro“, o cal indica claramente que foi copiado nos anos nos que José Miguel de Guerra exerceu o seu oficio como copista musical para a Capela Real.

O texto inclue pezas da zarzuela “Los celos hacen estrellas”, estrenada o 22 de Diciembre de 1672, e un par de obras do por enton xoven arpista Juan de Navas, cuxa carreira empezóu a florecer despóis da morte en 1685 de Juan Hidalgo, tamén arpista e maestro da Capela Real dende 1645; esto fai supoñer que o manuscrito poido ser copiado en torno a 1680.

Resulta curioso que este manuscrito aparecera en Santiago de Compostela. Sabese que en 1692 José Miguel de Guerra viaxou durante tres meses por varias cidades del norte de España, incluida Santiago. Non sabemos nada sobre o motivo de estos viaxes e da sua estancia en Compostela, pero é probable que poido traer o manuscrito consigo. En todo caso, o manuscrito foi legado á Universidade de Santiago de Compostela en 1880 por un tal Miguel Marín Arén, do que case nada se sabe e que probablemente procedía do desarmonizado mosteiro de San Martiño Pinario en Santiago.

“O noso manuscrito é pulcro, coidado, fermosamente copiado e con un papel de moi alta calidade, ademáis de utilizar pergamino nalgúns dos seus folios”, afirmou o conferenciante quen, ademáis, traballa na grabación de 6 CD coa interpretación documento.

EL-MANUSCRITO-GUERRA

images-1

Advertisements