Sao Paulo: Da rebeldía da “pixaçao” ao grafitti artístico

IMG_1319IMG_1329

Sao Paulo é unha capital inmensa. Autos, ruido, contaminación…,pero tamén moita beleza, na arquitectura, en museos punteiros, como o M.A.S.P.. Nas mesmas rúas cheas de música e color, nas que os grafiteiros deixan a pegada dunha arte popular que reviste a pobreza e a miseria de creatividad, reivindicativa e lúdica a un tempo. Estamos na concentración máis grande de lusofalantes. En lugares así, notamos a forza do noso idioma e valoramos aínda máis o caudal que levamos dentro. O Museo da Lingua Portuguesa, ubicado na estación da Luz, é unha lección didáctica, un lugar que todo galego debería visitar para comprender o legado inmaterial dun proceso cultural que ten a Galicia como xermen. Visto con perspectiva, coa experiencia de 30 anos de políticas de “normalización” a medio gas, é unhá mágoa que o galego se manteña na escrita tan distanciado do seu tronco común.

DSC05352_2

O “Congreso de Comunicación,Cultura e Midia Sociais Ibercom 2015” ao que estés días asistimos unha ducia de investigadores galegos, serviu para compartir preocupacións comúns sobre os problemas e as oportunidades dos medios nunha etapa de ruptura de paradigmas como a actual, pero, tamén para vivir unha vez máis Sao Paulo. No meu caso particular, interesarme e contemplar o fenómeno do grafiti como unha arte popular, un medio de comunicación aberto que se sirve das paredes e transforma a realidade cotidiana nun escenario artístico que valoriza a cidade. Da igual ondee un mire. Arriba, abaixo  ao lados… A nosa vista dou con algún dos milleiros de grandes debuxos que invaden as rúas dos barrios altos, baixos e medios. Sao Paulo é a capital mundial do grafiti.

Para quen viaxe a Sao Paulo hai duas correntes grafiteiras claramente diferenciadas. Dun lado están os pinta paredes que arriscan a s súas vidas e enchen de textos indescifrables, con tipoloxía propia, as paredes máis inaccesibles dos edificios e dos muros: Son grandes pintadas tipográficas en negro, a ducias de metros do chan, que coroan ou enchen de arriba abaixo as fachadas dos rañaceos. E a “pixaçao”, un movimento nacido contra a dictadura militar que gobernou Brasil nos anos 70. Do outro lado, están os artistas populares que, con maior ou menor realismo, reinterpretan sobre as paredes escenas da vida cotidiana, en moitos casos cunha gran carga de crítica social.778px-Sao_vito1

A “Pixaçao”

Edificio con pixaçao

Edificio con pixaçao

“pixação” é unha actividade clandestina que non deixa a ninguén indiferente, ou se está a favor ou en contra. Distínguese por dúas características: por unha banda, utiliza unha tipografía única e, por outra parte, está realizada en zonas imposibles de execución perigosa. Os seus autores, de clase humilde e marxinal, son xeralmente anónimos, ainda que artistas hoxe coñecidos como Francísco Rodríguez da Silva “Nunca” proceden dese mundo. A estética da “fixação”, especialmente a súa tipografía, ten influenciado moito o deseño gráfico brasileiro, chegando a estar presente na propia camisola da selección nacional de fútbol.

Os “pixadores” agrupanse en “crews” que rivalizan por chegar aos sitios máis recónditos e inaccesibles ou en encher o maior número de espazos coa súa firma. Buscan en cornisas superiores ou fachadas os espazos máis cobizados para os seus “pixos”. Non respetan monumentos históricos, edificios singulares, nin lugares protexidos. Reafirmase contra a norma e mostrar a súa clandestinidade provocadora forma parte da sua filosofía.

O grafiti, arte da rúa 

    1401099163971Grafi05

Un neno negro chora de fame ante un prato de comida onde solo hai un balón de fútbol. O grafiti, que deu a volta ao mundo, foi pintado nas paredes dunha escola no barrio de Pompeia, na zona Oeste de Sao Paulo, nas vísperas do Mundial de Brasil. O seu autor, Paulo Ito, saltou á fama tras 14 anos pintando as paredes maís humildes da cidade, con estampas de tremenda beleza pero que golpean directamente no corazón de quen as mira. “é unha boa oportunidade de expoñer os problemas para o  resto do mundo e, quén sabe, incomodar á nosa apática clase política”, comentou o artista ao xornal ‘O Estado’ de Sao Paulo.

Ito reforzou co seu debuxo o malestar dun país pola inversión que supuxo o Mundial de Futbol e as olimpiadas de 2016 en contraste coa pobreza das clases máis humildes. A arte urbana dos grafiteiros, o realismo fantático e o seu colorido anulan a sensación de que Sao Paulo é unha cidade gris. Na Avenida Cruceiro do Sul, na zona norte da capital, un grupo de artistas pintou 66 paneis creando o primeiro Museo Aberto de Arte Urban de Sao Paolo (MAAU). A arte accesible, sin entrada, á vista de todos,

Grafi03

Advertisements

Deixar unha resposta

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s